Điểm danh các loại mụn thường gặp và cách xử lý

cac-loai-mun

Có rất nhiều vấn đề về da gây nhức nhối cho chị em, nhưng theo mình có lẽ mụn là một trong những kẻ thù đáng ghét nhất. Năm 2018, một thống kê của ngành da liễu Việt Nam đã chỉ ra có 16 triệu người bị mụn trứng cá, với trên 80% trong số này đang ở độ tuổi 11 tới 30. Vậy có các loại mụn nào, “xử đẹp” chúng ra sao, để mình chia sẻ một số kinh nghiệm cùng bạn nhé!

Một số sản phẩm dành cho da mụn:

Top 13 kem dưỡng ẩm cho da mụn tốt nhất 2019 / Review chi tiết 10 Kem Trị Mụn Đầu Đen được các Chuyên Gia khuyên dùng / Mách bạn 10 loại kem chống nắng cho da mụn 

6 loại mụn phổ biến nhất hiện nay

1. Mụn đầu đen

Mụn đầu đen là một trong các loại mụn thầm lặng nhưng dai dẳng nhất. Bản chất của mụn này là quá trình lỗ nang lông bị bí, tắc do tế bào chết, bã dầu, vi khuẩn bị oxy hoá, sau đó phần oxy hoá này chuyển dần sang màu đen. Mũi chính là vị trí yêu thích của mụn đầu đen, đặc biệt vùng đầu mũi và cánh mũi. Làn da dầu, da hỗn hợp thiên dầu dễ bị mụn đầu đen hơn cả.

Mụn đầu đen xuất hiện ở những người có chu kỳ tái tạo tế bào da quá nhanh, người ra nhiều mồ hôi, người có da dầu hoặc thường xuyên trong tình trạng bí bách lỗ chân lông do khẩu trang hoặc mỹ phẩm che phủ thời gian dài. Một số người dùng mỹ phẩm hoặc thuốc không hợp cũng có thể gây ra tình trạng này. Ngoài ra, sự thay đổi của nội tiết cũng dẫn tới mụn đầu đen.

Đội ngũ mụn đầu đen tuy thầm lặng vậy nhưng không phải là không nguy hiểm. Thường thì chúng mình vẫn hay thấy mụn đầu đen và “ngứa mắt”, nên tự tìm cách đánh bay chúng. Nguy hiểm ở chỗ, nếu không cẩn thận, nặn mụn đầu đen có thể dẫn tới viêm, sưng, khiến mụn trở thành mụn bọc, mụn mủ.

Để loại bỏ mụn đầu đen, bạn có thể dùng một số phương pháp đơn giản tại nhà như dán mặt nạ lột mụn, dùng gel lột mụn, hoặc đắp mặt nạ tự tạo bằng baking soda/kem đánh răng/lòng trắng trứng gà/bột yến mạch. Khi hỗn hợp đắp trên mặt khô đi, bạn gỡ bỏ cũng là lúc mụn đầu đen bị lấy đi.

Nếu các phương pháp nhẹ nhàng nêu trên không có tác dụng, bạn có thể nhờ tới một số loại thuốc bôi theo chỉ dẫn của bác sĩ da liễu. Cũng có một số trường hợp, bác sĩ da liễu dùng dụng cụ đặc biệt để lấy mụn ra.

2.Mụn đầu trắng

Cũng tương tự như mụn đầu đen, nhưng phần chất bẩn, vi khuẩn… không bị oxy hoá. Loại mụn này tạm coi như khép kín dưới bề mặt lỗ chân lông. Đa số mụn đầu trắng được tìm thấy ở mũi, trán, cằm (khu vực chữ T trên mặt bạn), tuy nhiên cũng có người bị mụn này ở cánh tay và trên người.

Một số nguyên nhân dẫn tới mụn đầu trắng bao gồm: di truyền, thay đổi nội tiết (trong các giai đoạn tiêu biểu như dậy thì, thai kỳ, mãn kinh), do dùng thuốc (ví dụ thuốc tránh thai). Nhiều người gọi mụn đầu trắng là biến thể hạng nhẹ của mụn trứng cá. Đối tượng này khá dễ chịu, dễ xử lý, nhưng nếu không cẩn thận làm da nhiễm trùng, bạn có thể tự tạo ra sẹo hoặc các đốm sậm màu trên da.

Một trường hợp hiếm hoi mình đọc được đâu đó, người bị mụn đầu trắng sau phát triển thành mụn trứng cá, số đông trong nhóm này đã gặp vấn đề về tâm lý, trong đó nặng nhất là bệnh trầm cảm. Nghe câu chuyện này bạn có thể nghĩ đơn giản đó là chuyện bên trời Tây, nhưng không phải vậy nhé, nguy cơ này xảy ra với bất cứ ai bị mụn đầu trắng.

Để xua đuổi lũ mụn đầu trắng, bạn chỉ cần chú tâm một chút thôi, dùng sữa rửa mặt và thuốc mỡ bôi theo đơn là đủ. Mình từng gặp bác sĩ da liễu để xử lý mụn đầu trắng. Một đơn thuốc dùng trong khoảng 2 tháng, có sữa rửa mặt giúp kiềm dầu khá ổn, kem bôi tác dụng trực tiếp vào nốt mụn, đánh bay phần chất bẩn tích tụ ở lỗ chân lông. Sau 2 tháng chăm chỉ cần mẫn, da đã sạch sẽ trở lại.

3.Mụn cám

Có những bạn nhìn thoáng qua thì da có vẻ mịn màng, nhưng nhìn kỹ mới biết li ti, lấm tấm trên da là những nốt mụn cám. Khi tuyến dầu nhờn hoạt động mạnh, bã dầu tắc lại trên da, các lớp chồng lên nhau thành một lớp hoá sừng, khi chạm tay có cảm giác gai gai nhẹ. Đó chính là mụn cám.

Một số nguyên nhân khác dẫn tới mụn cám là stress, lạm dụng mỹ phẩm, thuốc… Yếu tố di truyền cũng là một nguyên nhân. Ngoài ra, nhìn vào tình cảnh môi trường ô nhiễm như hiện nay là chúng ta có thể khẳng định đó cũng là một nguyên nhân cho mụn cám hình thành.

Mụn cám không đau, không viêm, gần như không thể thấy ở khoảng cách xa. Nhưng chẳng bạn gái nào chấp nhận giữ nó trên da mặt bởi da có mụn cám là da vẫn còn… tì vết. Mình cũng vậy thôi, có chút mụn cám là tìm mọi cách tẩy bay chúng, không cho dung thân!

Để trị mụn cám theo cách đơn giản nhất, bạn có thể dùng nước cốt chanh, hoặc hỗn hợp sữa chua – khoai tây, lòng trắng trứng gà để thoa lên vùng bị mụn cám. Tuỳ theo độ đặc hay loãng của hỗn hợp mà để từ 10 tới 20 phút cho khô se lại, sau đó lột để lấy đi mụn cám.

Ngoài ra, cũng có rất nhiều loại kem trị mụn cám trên thị trường. Nếu muốn tác dụng nhanh, bạn nên thử nghiệm các loại kem bôi trị liệu này. Nếu tìm ra loại phù hợp, mình tin là bạn sẽ muốn giữ một tuýp như vậy bên mình để bất cứ khi nào mụn cám “tái phát” là có thể xử lý ngay.

4. Mụn ẩn (mụn chìm)

Loại mụn này đôi khi còn gây ám ảnh hơn các loại mụn đã “phát tác” lên bề mặt da. Có những người “dùng cả thanh xuân để đẩy mụn ẩn”, đơn giản vì đám mụn nhất định không trồi lên. Mình chính thức xác nhận, có mụn ẩn là một điều đau đớn và nhức nhối số 1 trong các vấn đề về da.

Mụn ẩn là loại mụn có nhân nằm sâu bên trong nang lông, gần như “tịt ngóm” bên dưới và không thể tự đẩy mình lên khỏi bề mặt da. Khi tuyến bã dầu hoạt động quá mạnh, lỗ chân lông bí bách, tích tụ nhiều độc tố và vi khuẩn dẫn tới xuất hiện mụn ẩn. Nhiều người dùng mỹ phẩm chăm sóc da không phù hợp, chế độ ăn thiếu cân bằng, uống ít nước, ăn đồ cay nóng… cũng dễ gặp nạn mụn ẩn. Ngoài ra, sự thay đổi hormone và yếu tố di truyền cũng góp phần tạo ra mụn ẩn.

Mụn ẩn không hề dễ để nặn, vì vậy bác sĩ da liễu đã khuyên mình tuyệt đối không được tự nặn mụn! Cố quá chỉ thu về đau thương thôi, đám mụn sẽ sưng tấy lên, đến lúc lành sẽ để lại sẹo xấu xí lắm đó. Bạn cần tập trung vào khâu làm sạch da trước tiên, bao gồm khâu tẩy trang (khuyến cáo dùng tẩy trang dạng nước) và rửa mặt (ưu tiên sữa rửa mặt sạch sâu nhưng không dễ gây kích ứng).

Để hỗ trợ trị mụn ẩn, bạn cần điều chỉnh lại chế độ ăn uống, ngủ nghỉ cho hợp lý, thêm thời gian nghỉ ngơi và thư giãn, tránh stress kéo dài, thức khuya, ăn thiếu chất… Dùng thêm kem trị mụn uy tín để vượt qua nỗi sợ mang tên mụn ẩn.

5.Mụn mủ

Khi mụn ẩn không được chữa trị đúng cách, nó sẽ phát triển thành mụn mủ. Đây là dấu hiệu da đã bị viêm nhiễm. Ngoài đặc điểm có vẻ giống mụn đầu trắng, xung quanh mụn có quầng màu đỏ, sưng lên, trong vết sưng có mủ, nhìn vết mụn căng mọng, chạm vào sẽ thấy đau.

Mụn mủ là một trong những loại mụn gây đau đớn và ảnh hưởng tới thẩm mỹ lớn nhất. Nhiều người cảm giác vướng víu trên mặt, sẽ có thói quen dùng tay tự cậy hoặc nặn mụn. Điều này rất nguy hiểm vì dễ gây nhiễm trùng, làm mụn sưng nặng hơn, thậm chí tác động xấu tới cả các nang lông bên cạnh, làm mụn lan rộng.

Nếu không được điều trị kịp thời, mụn mủ sẽ gây ra 3 hậu quả như sau:

  • Mụn lan rộng: Như đã nói, mụn mủ để lâu sẽ ảnh hưởng tới nang lông bên cạnh, từ đó vùng mụn cứ tiếp tục mở rộng. Khi vùng mụn mở rộng, bạn sẽ cảm thấy đau, ngứa, châm chích rõ rệt hơn, đặc biệt khó chịu khi ra mồ hôi hoặc lúc cần chạm vào da như rửa mặt, tháo-mở khẩu trang.
  • Hình thành sẹo: Mụn mủ, mụn bọc khi lan rộng sẽ ăn sâu vào da, khi nhân mụn bị lấy đi để lại sẹo lõm, ảnh hưởng tới thẩm mỹ.
  • Tạo ra vết thâm: Hậu quả của mụn là những vết thâm sau khi da lành. Nếu không chăm sóc cẩn thận, vết thâm sẽ sẫm màu và “lì lợm” ở lại trên da trong nhiều năm.

Để điều trị mụn mủ, bạn cần đợi đến khi mụn “chín”, tức là phần nhân mụn màu trắng nổi lên rõ rệt, cảm giác căng tối đa (chực vỡ). Lúc này cần lấy nhân mụn ra một cách triệt để bằng phương pháp đủ vệ sinh, sau đó sát khuẩn cho vết mụn (vết mụn hở lúc này không khác gì một vết thương hở). Những trường hợp nặng, có thể bạn sẽ cần dùng các loại thuốc để hỗ trợ sát khuẩn và hỗ trợ da tái tạo nhanh hơn.

6.Mụn bọc

Loại mụn này gần giống đặc điểm mụn mủ nhưng mức độ nghiêm trọng cao hơn. Viêm nhiễm ở cấp độ nặng hơn, xâm nhập sâu dưới lớp tế bào da, hình thành rất nhiều mủ, thậm chí máu khi nặn ra. Kích thước của mụn bọc lớn hơn mụn mủ rất nhiều, chúng cũng gây đau đớn hơn.

Với mụn bọc, cách chữa trị duy nhất là gặp bác sĩ da liễu. Đây là loại mụn tuyệt đối không thể chủ quan khi điều trị. Bác sĩ sẽ giúp bạn kê thuốc kháng sinh để ngăn chặn sự lan rộng của vi khuẩn, ức chế vi khuẩn. Vì đặc điểm mụn bọc là tình trạng cần chữa trị gấp, các loại thuốc trị mụn này có tác dụng nhanh, mạnh, nhưng bạn sẽ phải chấp nhận da yếu đi sau mỗi lần điều trị. Sau khi mụn biến mất, bạn vẫn cần chăm sóc để không tái mụn, vì nếu mụn trở lại, bạn dễ rơi vào tình trạng phụ thuộc thuốc, mụn sẽ khó chữa hơn.

Một số cách nhận biết nguyên nhân gây mụn để hỗ trợ điều trị hiệu quả

  • Mụn hình thành do vấn đề vệ sinh: Mụn xuất hiện quanh khu vực chữ T (trán, mũi, cằm) là vùng đổ nhiều dầu; hoặc xuất hiện ở cằm, hai bên má đối với những người có thói quen chống cằm, không dùng khẩu trang khi đi đường… Nếu thấy biểu hiện như trên, đây là mụn hình thành do lỗ chân lông bị nhiễm bẩn, bí tắc.
  • Mụn hình thành do hormone: Nếu mụn xuất hiện xung quanh môi, xương hàm, cằm; kết hợp chu kỳ kinh nguyệt không đều; các phương pháp trị mụn ngoài da không mang lại kết quả; mụn sưng, gốc mụn sâu, không có miệng…, đây là dấu hiệu mụn do hormone mất cân bằng.
  • Mụn do dị ứng: Ngay sau khi dùng mỹ phẩm lạ, dùng thuốc, có sự thay đổi về nguồn nước, thời tiết… nếu da lên mụn tức là cơ thể có phản ứng lại trước các yếu tố mới.

Những lưu ý trong quá trình trị mụn

  • Thanh lọc cơ thể từ bên trong là một phương pháp tốt để hỗ trợ điều trị mụn. Uống nhiều nước (tối thiểu 2.5L/ngày), dùng các loại nước uống detox, ăn hoa quả… là những cách đơn giản giúp bạn đào thải các độc tố bên trong, giúp da dễ dàng tái tạo và hạn chế tái phát mụn.
  • Tập luyện hợp lý. Với những bạn bị mụn quá nặng, việc tập luyện ra mồ hôi cũng khôngn thực sự tốt. Tuy nhiên, với những trường hợp khác, bạn có thể lựa chọn những bộ môn vừa sức, giúp cơ thể ra mồ hôi, từ đó bài tiết cặn bã qua đường mồ hôi, giúp da sạch và khoẻ hơn.
  • Thận trọng với các loại mỹ phẩm. Với làn da mụn, tốt hơn hết bạn không nên dùng nhiều mỹ phẩm lên da mặt, đặc biệt là các loại mỹ phẩm có độ che phủ cao, làm bí bách lỗ chân lông, khiến mụn khó lành và thậm chí diễn biến nghiêm trọng hơn.
  • Nghỉ ngơi phù hợp, thư giãn tránh stress. Làn da phục hồi và tái tạo ngay trong lúc bạn ngủ. Vậy bạn đã ngủ đủ giấc chưa? Căng thẳng kéo dài cũng không hề tốt cho làn da, vì vậy đừng làm việc quá sức hoặc cắt giảm thời gian nghỉ ngơi của bản thân.
  • Kiên trì và hết sức kiên trì. Không ai mong muốn bị mụn, nhưng trị mụn thực sự không thể có hiệu quả trong một sớm một chiều. Nếu mụn chưa thuyên giảm, hoặc đã lành nhưng rất lâu hết sẹo, thâm, bạn hãy cứ kiên trì với các phương pháp của mình. Kiên trì sẽ giúp bạn lấy lại làn da ban đầu.

Làn da có mụn thể hiện sức khoẻ của da không tốt, dẫn tới mất thẩm mỹ và lấy đi sự tự tin của chị em chúng mình. Điều quan trọng, bạn cần đề phòng mụn bằng các biện pháp kết hợp như lối sống, thói quen ăn uống lành mạnh, chăm sóc vệ sinh da cẩn thận. Đừng để mụn xuất hiện rồi vất vả xử lý bạn nhé!

Nguồn tham khảo:

https://fresh.com.vn/cach-tri-mun-lung/

https://hellobacsi.com/benh/mun-trung-ca/

http://www.eriinternational.vn/blog/mun-boc-la-gi-nguyen-nhan-va-cach-dieu-tri-p2d995.html